İstanbul'da işe gidiş yolu çoğu zaman trafik, kalabalık ve aceleyle özdeşleşir. Ancak Kadıköy'den Karaköy'e giden sabah vapurunun arka güvertesinde, her çarşamba bambaşka bir manzara yaşanıyor. Ellerinde aynı kitapla vapura binen bir grup yolcu, 20 dakikalık yolculuk boyunca o hafta okudukları bölümleri tartışıyor.
Vapur Okurları adını taşıyan kulüp, geçen bahar bir grafik tasarımcı ile bir öğretmenin sosyal medyada paylaştığı kısa bir çağrıyla başladı. İlk hafta yalnızca altı kişinin katıldığı buluşmalara bugün düzenli olarak 40'a yakın okur geliyor.
Haftada bir bölüm, ayda bir kitap
Kulübün işleyişi oldukça basit. Her ay oylamayla bir kitap seçiliyor ve dört haftaya bölünüyor. Katılımcılar o haftanın bölümünü okuyup çarşamba sabahı 08.10 seferine biniyor. Sohbet vapur Karaköy'e yanaşınca bitiyor; isteyenler iskele yakınındaki bir çay ocağında birkaç dakika daha sohbeti sürdürüyor.
Bu şehirde herkes bir yere yetişmeye çalışıyor. Biz bu yirmi dakikayı kendimize ayırmaya karar verdik. Martılar, çay ve iyi bir kitap; güne bundan daha güzel başlanmaz.
Kulübün kurucularından öğretmen Defne Aksoy, katılımcıların yaş ve meslek açısından çok çeşitli olduğunu anlatıyor. Grupta üniversite öğrencileri, emekliler, bankacılar, hemşireler ve yazılımcılar yan yana oturuyor. Aksoy'a göre vapurun kendisi de sohbetin bir parçası: Kitaptaki bir deniz sahnesini anlatırken pencereden Boğaz'ın görünmesi, tartışmaya kendiliğinden bir derinlik katıyor.
Kulübün okuma listesi de bu çeşitliliği yansıtıyor. Bugüne kadar romanlar, öykü kitapları, bir şehir tarihi ve bir doğa yazısı derlemesi okundu. Seçimlerde yerli ve çevirmen emeğiyle Türkçeye kazandırılmış eserlere eşit yer verilmesine özen gösteriliyor.
Kulüp, okuma buluşmalarının yanı sıra zaman zaman özel etkinlikler de düzenliyor. Geçen ay, okunan bir kitabın çevirmeni bir çarşamba sabahı vapura katılarak katılımcıların sorularını yanıtladı. Yaz aylarında ise hafta sonu Adalar'a yapılan uzun bir vapur yolculuğunda, bütün gün süren bir okuma şenliği düzenlendi. Bu tür etkinliklerin her mevsim tekrarlanması planlanıyor.
Vapur Okurları, kitapların paylaşılmasını da teşvik ediyor. Katılımcılar okudukları kitapları ay sonunda kulübe bırakıyor; bu kitaplar, yeni katılanlara ya da kitap alma imkânı olmayan okurlara ücretsiz olarak veriliyor. Kulüp, bugüne kadar bu yolla 300'den fazla kitabın el değiştirdiğini ve bir bölümünün mahalle kütüphanelerine bağışlandığını açıkladı.
Benzer buluşmaların başka hatlarda da başlaması için çalışmalar sürüyor. Üsküdar–Eminönü ve Bostancı–Kabataş hatlarında da gönüllüler kendi gruplarını kurmaya hazırlanıyor. Katılım tamamen ücretsiz; tek koşul, haftanın bölümünü okumuş olarak vapura binmek.